 | Jastarnia
Pomorskie województwo
od 02.01.06. Odwiedzin: 9408 |
zdjęcie satelitarne |
|
    |
|
Urząd Miasta Jastarnia
ul. Portowa 4, 84-140 Jastarnia
Sekretariat
tel.: +48 58 675-22-69, 675-20-72: fax: +48 58 675-21-76, e-mail: jas_bor@poczta.onet.pl
Miasto Jastarnia położone jest w środkowej części Mierzei Helskiej - 13 kilometrów od Helu i 22 kilometry od Władysławowa. Obszar gminy, który zamieszkuje około cztery tysiące osób, wynosi około 800 hektarów.
W granicach administracyjnych miasta leżą trzy miejscowości: utworzone w okresie międzywojennym kąpielisko-kurort Jurata, dawna wieś rybacka Kuźnica, oraz główny człon Jastarnia.
Obecne centrum miasta składa się z 2 niegdyś oddzielnych miejscowości: Jastarni i Boru.
Dzisiejsza Jastarnia to przede wszystkim turystyka. Bardzo dobrze rozwinięta baza noclegowa złożona z hoteli i pensjonatów i pojedynczych kwater, jest w stanie zadowolić każdego. Przyjeżdżający wczasowicze mogą liczyć na różnorodną ofertę tak noclegową, rozrywkową jak i gastronomiczną.
Leżąca w granicach administracyjnych Jastarni - Jurata, zyskała sobie w ostatnich latach opinie luksusowego letniska. Można tam spotkać wiele postaci znanych z mediów. A szczególnie upodobał ją sobie Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski.
Coraz wyraźniej widać również chęć wzbogacenia miejscowości o profil uzdrowiskowy.
Spora część ośrodków, hoteli i pensjonatów, wyposażona jest już w urządzenia służące rekreacji i zabiegom zdrowotnym. Jak twierdzą specjaliści, klimat półwyspu, działa leczniczo na wiele schorzeń. Świadectwem tego jest istniejący już od lat międzywojennych w Jastarni "Dom Zdrojowy".
Port jastarnicki, z pewnością, jest doskonałą bazą dla amatorów sportów wodnych. Sama miejscowość była już przed II wojną światową, ośrodkiem szkoleniowym żeglarzy. W okolicy istnieje wiele szkół windsurfingu. Pobliska wieś Chałupy, uzyskała wśród znawców, prestiżową klasę A0, oznaczającą doskonale warunki do uprawiania tego pięknego sportu.
Nazwa Jastarnia - wg legendy wywodzi się od pogańskiego bożka Jastrzeboga, któremu oddawano cześć na początku wiosny, paląc ognie na wzniesieniach i tańcząc wokół jego posągu.
Na jednym z takich obrzędowych pagórków miała powstać później osada.
Od wieków morze było podstawą życia i ekonomi tutejszych mieszkańców. Podstawą utrzymania było rybołówstwo, poławiano łososie, flądry i węgorze.
W czasach kiedy foki były jeszcze pospolite w wodach południowego Bałtyku, mieszkańcy również na nie polowali. |
|
Uczeni potwierdzili, że osadnictwo na tym terenie miało miejsce już w I wieku przed naszą erą. Jednak pierwsze ślady pisane napotykamy w 1378 roku, kiedy to, przywilej krzyżacki dla miasta Helu wymienia nazwę Osternäs utożsamianą z Jastarnią.
Zgodnie z postanowieniami pokoju toruńskiego z 1466 osada znalazła się w granicach Korony.
W 1526 roku, po przekazaniu przez króla Zygmunta I Helu i części Mierzei Helskiej Gdańskowi, dokonano podziału na Jastarnię Pucką - katolicką i Jastarnię Gdańską - zwaną Borem, której mieszkańcy przyjęli protestantyzm. W dokumentach z 1570 roku, napotkać można nazwę Zesterna.
Księgi inwentarzowe z roku 1627, wzmiankują istnienie wsi Hestarnia.
Dokument z 1678 roku po raz pierwszy wymienia nazwę Jastarnia. Poza tym można w nim znaleźć nazwiska ówczesnych mieszkańców miejscowości: Kunkol, Białk, Droszka, Selin, Buda, Swinka ? ogółem 81 osób z żonami i dziećmi.
W 1755 roku, Urszula Przebendowska - starościna pucka, ufundowała drewnianą kaplicę i założyła szkółkę.
W okresie zaborów tereny te znalazły się pod panowaniem Prus. Rybacy z Jastarni nie poddali się germanizacyjnym wysiłkom zaborcy. Na 455 mieszkańców w 1910 roku, do polskiej narodowości przyznało się 449 osób, do niemieckiej zaledwie 6.
Drewniany kościół z prawdziwego zdarzenia, powstał w Jastarni w 1836 roku.
Wiele życia do osady wniosła, powstała w 1922 roku, linia kolejowa Puck - Hel.
W latach 1926-1930 wybudowano w Jastarni port rybacki.
Z kolei w 1932 roku, z inicjatywy księdza P. Stefańskiego, powstał nowy kościół.
Na miejscu poprzedniczki z 1932 roku, w 1950 roku powstaje nowa latarnia morska.
W 1954 roku włączono w granice administracyjne Jastarni, kąpieliska w Juracie i Kuźnicy.
W 1960 zostaje wybudowana utwardzona szosa przez półwysep helski.
W 1973 roku, na mocy oficjalnego dekretu, Jastarnia staje się miastem. Zostaje wpisana do rejestru zabytkowych miejsc objętych ochroną konserwatorską w 1979 roku. |
|
Morze jest głównym czynnikiem warunkującym kierunki rozwoju gospodarczego powiatu.
Turystyka, rybołówstwo, rolnictwo oraz małe i średnie przedsiębiorstwa o charakterze rzemieślniczym i przetwórczym to podstawy bytu ekonomicznego mieszkańców regionu.
Powiat pucki zapewnia dobre warunki dla inwestorów dzięki nadmorskiemu położeniu, unikalnym walorom środowiska przyrodniczego, dynamicznie rozwijającej się gospodarce i życzliwej postawie władz lokalnych.
Rybołówstwo
Od wieków tradycyjnymi zajęciami mieszkańców ziemi puckiej było rybołówstwo i rolnictwo. Pod dziś dzień największa liczba rybaków zamieszkuje Półwysep Helski (gminy: Jastarnia, Hel), oraz gminę Władysławowo.
Obecnie połowy morskie zdominowało rybołówstwo kutrowe, jednak pomimo zmniejszenia się liczby rybaków łodziowych, wciąż znaczna część rybaków na terenie powiatu puckiego nadal utrzymuje się z łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego. Istnieje ścisły związek pomiędzy tradycją maszoperii, wciąż żywą na terenie Jastarni, a aktywną przedsiębiorczością, jaka cechuje mieszkańców powiatu puckiego, którzy chętnie zakładają małe i średnie firmy.
Trzeba pamiętać, iż bezpośredniej działalności połowowej towarzyszy wiele innych działalności, tj.: remonty łodzi, kutrów i ich urządzeń, produkcja sieci, ich bieżąca konserwacja i naprawa, wytwarzanie lodu, wytwarzanie opakowań, przetwórstwo i wędzarnictwo, chłodzenie i magazynowanie, transport, handel hurtowy i detaliczny oraz gastronomia.
W konsekwencji liczba osób związanych pośrednio z rybołówstwem jest znacznie wyższa niż liczba rybaków pracujących na kutrach i łodziach.
Małe i średnie przedsiębiorstwa
Kolejną bazę gospodarki regionu stanowi sektor małych i średnich przedsiębiorstw nastawionych na współpracę i współdziałanie. Sektor ten opiera swą działalność na lokalnych walorach i surowcach, w tym w znacznej mierze na zasobach pochodzenia rolniczego i morskiego.
Małe i średnie przedsiębiorstwa są istotnym czynnikiem
rozwojowym ziemi puckiej.
Biorąc pod uwagę wskaźniki ogólnego rozwoju gospodarczego, poziom inwestycji w infrastrukturę lokalną oraz jej jakość, jak również opinie samych mieszkańców mierzone ich napływem i odpływem w ostatnich trzech latach, powiat pucki plasuje się w czołówce powiatów w kraju pod względem lokalnego potencjału rozwojowego.
Rozwój gospodarki jest zharmonizowany z ochroną bogatych wartości przyrody, krajobrazu i dziedzictwa kultury.
Ważną osią rozwojową jest turystyka oparta na miejscowych walorach i atrakcjach, do których należą m.in. jedyne w Polsce plaże o ekspozycji południowej oraz płytkie i ciepłe wody Zatoki Puckiej, stanowiące idealne miejsce do uprawiania sportów wodnych: pływania, turystyki podwodnej, żeglarstwa i windsurfingu. Brzegi Zatoki są doskonałym miejscem dla rozwoju turystyki kwalifikowanej: pieszej, rowerowej oraz obserwacji przyrody i naturalnych procesów brzegowych.
Dużą atrakcję stanowią kaszubskie tradycje i zwyczaje rybackie związane z morzem, np. celebrowany na wodach Zatoki Puckiej odpust św. Piotra i Pawła - patronów rybaków.
Sektor usług turystycznych jest dostarczycielem nowych miejsc pracy (trwałych, jak i sezonowych). |
|
Jastarnia jest dużą miejscowością letniskowa położona w centrum Półwyspu Helskiego. Jest istotnym ośrodkiem rybołówstwa morskiego. Miasto wraz z okolicą stanowi część Nadmorskiego Parku Krajobrazowego.
Szczególną uwagę zwraca tutejsza zabudowa, szczególnie urzekające wąskie uliczki w centrum czy też na nazwy ulic pisane w języku polskim i kaszubskim. Ze względu na zachowany układ urbanistyczny i elementy budownictwa kaszubskiego Jurata została objęta ochroną konserwatorską i została uznana za zabytkową.
Mieszkańcy po dziś dzień zachowali swoją kaszubską kulturę, język, jak i również niepowtarzalne obrzędy i zwyczaje.
Podstawą utrzymania niegdyś mieszkańców było rybołówstwo. Wczasowicze chętnie odwiedzają ten zakątek Polski.
Znajdują tu wspaniałe plaże nad czystą wodą, klimat bardzo korzystny przy leczeniu chorób układów oddechowego i krążenia, piękną przyrodę, zabytki architektoniczne oraz swoistą i niepowtarzalną kaszubską atmosferę.
Planuje się, iż w przyszłości w Jastarni powstanie basen kąpielowy, także nowoczesna szkoła i baza windsurfingowa, molo wchodzące w Zatokę Pucką oraz zespół kortów tenisowych.
Plaże szerokie, piaszczyste, zlokalizowane od strony morza (do nich z miasta idzie się przez żywiczny, sosnowy las na pasie wydm), jak i od strony zatoki (tu można wypożyczyć sprzęt wodny, działa szkoła windserfingu).
Atrakcyjne, zwłaszcza dla dzieci są zjeżdżalnie wodne i dmuchane konstrukcje do skakania.
Latem miejsce te ożywa wraz ze wschodem słońca.
W ciągu dnia popularnością cieszą się m.in. kąpieliska strzeżone, przejażdżki skuterem i rozgrywki piłki plażowej.
Przy zachodzie słońca spotykamy tu rozmarzonych spacerowiczów podziwiających zachody słońca.
Ciekawym obiektem jest latarnia morska w kształcie regularnego stalowego walca, o wysokości 13,3 m i średnicy 1,6 m.
stoi od 1950 r. na wydmie. Sterowana automatycznie, wysyła światło na odległość 10 mil morskich (ok. 18,5 km).
Kapliczka ku czci św. Rozalii wybudowana została w 1883 r. w podzięce za opiekę nad mieszkańcami w czasie epidemii dżumy w latach 1707-11. Rokrocznie odbywa się procesja z jastarnickiego kościoła do kapliczki. Do niedawna w kapliczce wisiał dzwon, który pochodził z rozbitego w okolicach Jastarni okrętu. Obecnie dzwon został zdjęty, ponieważ służył do zabawy najmłodszym mieszkańcom. Kapliczka usytuowana przy ul. Rybackiej.
Przystań rybacka usytuowana w pobliżu portu. Miejsce gdzie cumują łodzie rybackie i miejsce gdzie rybacy spotykają się na pogawędkach. Chętnie oni rozmawiają także z turystami wspominając czasy, w których Zatoka Pucka byta pełna wspaniałych ryb, a zawód rybaka przynosił radość.
Chata rybacka to zachowana oryginalna budowla z kończ XIX w., dwuizbowa, z typowym, rybackim wyposażeniem.
Do jej budowy zostało użyte drewno z rozbitych okrętów. Wykorzystywanie takich materiałów w budownictwie było charakterystyczne dla tutejszego regionu. Najstarsze eksponaty w chacie pochodzą z XV w. Muzeum znajduje się przy ul. Rynkowej 10.
Bosmanat portu to miejsce, w którym mieści się kolejne muzeum w prywatnych rękach. Można obejrzeć w nim eksponaty stanowiące tradycyjne wyposażenie rybaków (sieci, latarnie, bloczki i inne) oraz narzędzia i sprzęty wyłowione przez rybaków z Jastarni.
Muzeum "Pod Strzechą" jest w prywatnych rękach Juliusza Strucka, który przez lata gromadził wychodzące z użycia rybackie sprzęty.
Pan Juliusz oprowadza po muzeum opowiadając bardzo ciekawe historie z życia kaszubskich rybaków, demonstrując przy tym sposoby używania poszczególnych rzeczy.
Największą ciekawostką jest kleps narzędzie do chwytania mew i wron.
W muzeum, można oglądać także kołowrotki do sznurka, sieci i wełny, siekiery do cięcia lodu, uspakajacz fal, wielofunkcyjny kaszysz, kosze transportowe, ławę do strugania drewnianych butów, szelki do wyciągania sieci, latarkę-piecyk, balkę, która służyła do polowania na foki, śruby napędowe i wiele innych ciekawych przedmiotów.
"Torfowe Ktyle" to łąki o zróżnicowanej roślinności (od szuwarów trzcinowych po las brzozowo-dębowy) leżące koło Jastarni.
Na tym terenie w 1996 r. została wytyczona przez Grupę Badawczą Ptaków Wodnych "Kuling" ścieżka dydaktyczna. Obszar ten to wspaniałe miejsce do obserwowania wielu gatunków ptaków zwłaszcza wiosną i jesienią, w czasie ich przelotów. |
